Gewoon

De mens is een sociaal dier, dat wil zeggen dat wij instinctief, vanuit een genetische predispositie, een vurige wens hebben om door een groep aanvaard te worden. De Westerse mens heeft echter ook een bijzonder complex sociaal systeem, en elke mens maakt van tientallen groepen tegelijk deel uit, en moet dus ook in al die groepen zijn rol correct kunnen opnemen; het gezin, de collega’s, de vrienden, de voetbalclub, …
Er is niks zo zwaar, zo beschadigend of kwellend, dan nergens bijhoren.

De groep op zich zorgt ervoor dat er bijna ‘vanzelf’ ongeschreven regels ontstaan, over hoe groepsleden zich dienen te gedragen. Als je iemand tegenkomt die je kent, dan is het de bedoeling dat je die persoon begroet. Er staat niemand bij om dat te controleren, en niemand kan je dwingen om dat uit te voeren. Maar toch doe je dat, omdat je “weet” dat dat moet.

Het deel uitmaken van een groep is eigenlijk het fundament om te kunnen bestaan. Ergens bij horen heb je als mens nodig, om te leren wie je bent aan de hand van interacties met anderen. Het is, als het ware, een basisrecht.
Een basisrecht dat nochtans veel mensen wordt ontzegd. Omdat ze raar doen. Omdat ze anders doen dan de anderen het altijd gedaan hebben. In het “buiten de groep vallen” voel je als buitenbeentje tegelijk een veroordeling; jij hoort niet in onze groep thuis, jij bent storend want ik snap jou niet. Dat is lang niet altijd zo bedoeld, maar vanuit de buitenstaanderspositie kun je dat zo niet zien.

Meteen komen dan extreme voorbeelden opdoemen van een volledig waanzinnige psychoot, maar dat hoeft niet zo te zijn. Zorgteams organiseren zich ook als groepen, ‘wij doen de dingen zo’, en als een nieuwe collega de dingen anders doet zal die worden aangesproken. Ik ben zelf zo’n typische collega die altijd allerlei dingen anders doet, dat overkomt mij voortdurend en ik ben me er zelf helemaal niet van bewust hoe deviant of afwijkend ik telkens blijk te zijn. Elke keer opnieuw ben ik stomverbaasd welk gedrag door anderen wordt opgemerkt als “vreemd”.
Ik maak het ‘buiten de groep vallen’, dat daaruit volgt, ook gemakkelijk mee. Het is niet simpel om als individu te weerstaan aan de druk van de groep. Ik wil erbij horen, net als iedereen, maar tegelijk lukt het me niet om me consequent te gedragen naar de ongeschreven regels van de groep.

Waarschijnlijk is het daarom dat ik me het lot van gestigmatiseerde patiënten erg aantrek. Wat ik meemaak is een fractie van wat deze mensen moeten doorstaan. Buitengekeken worden, toegesproken worden als een kleutertje, genegeerd worden, het zijn dingen die patiënten regelmatig meemaken -ik kan me niet voorstellen hoe dat voelt. En dan nog de maturiteit moeten opbrengen om zelf rustig te blijven en te denken “zucht, ze weten niet beter, ze bedoelen het niet zo”.
Of zelfs eraan gewoon worden, wat misschien nog erger is.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s