Ervaring

Als je veel hebt gehuild, om het leven, dan kun je je worstelingen ombuigen tot een soort hulpstuk voor anderen. Daar bestaat een opleiding voor en dan ben je officieel ervaringsdeskundige. Want vandaag de dag moet je bewijzen met een attest dat je weet hoe het voelt. Zonder dat attest ben je gewoon… iemand. En gewoon iemand, die kan niks betekenen.

Een collega stelt voor dat ik dat ook volbreng, die opleiding, zodat mensen meer van mij zouden verdragen dat ik afwijk van de verpleegkundige norm. Ik wilde die opleiding al langer volgen, dat paste wel in mijn kraam. Maar het voelt als een mislukking. Dat ik niet gewoon als mezelf kan geaccepteerd worden of mijn werk doen. Dat er een extra attestje nodig is, om anders te mogen zijn.
Ze vinden mijn patiëntencontact te onthullend, of ze hebben daar vragen bij. Alsof ik dat per ongeluk doe, alsof dat een foutje is dat ik nog niet van mezelf doorhad. Dat kan geen bewuste ‘therapeutische’ keuze zijn. In de acutere opnamesector zagen de patiënten niet hoe erg ik afweek, in deze nieuwe afdeling zouden ze dat zogezegd wel zien en het er moeilijk mee hebben. Dat is flauwekul. Ik de acute opnamesector wisten mensen ook dat ik anders was, dat wisten zij erg goed. Het stoorde hen allerminst (sommigen fronsten, maar na een tijd leerden zij ook begrijpen hoe ik werkte).

Patiënten en hulpverleners worden door elkaar gevormd, je kunt het draaien of keren hoe je wilt, dat is zo. De hulpverlener is degene die samen met de hulpvrager op zoek gaat naar de mogelijkheden, de vaardigheden, de dromen, en die eruit haalt. Het één op één contact is zo nauw, zo intensief, dat je op den duur op elkaar bent ingesteld. Het vraagt vertrouwen, want vanaf dat moment kun je elkaar ook kwetsen.
Veel patiënten hebben mij ooit gekwetst, met uitspraken of met daden. En dan spraken wij daarover en dan vergaven wij elkaar. Als iets mij (en meestal ook anderen) verschrikkelijk op mijn systeem werkte (spraakwaterval terwijl ik werk of zo), dan kon ik dat zeggen, dan werd daarover gesproken en konden we op zoek naar een oplossing.

Wanneer ik verstoten word, dan doet dat mij pijn. Niemand vindt zoiets supertof. Soms heb ik daarover gesproken met collega’s, en was de consensus, ‘jij moet daarboven staan’. Wat ik absurd vind, want ik sta niet ‘boven’ een patiënt. Er is geen onderscheid, wat mij betreft, wat hen ‘zieker’ maakt, waardoor ik ‘gezond en geduldig’ moet zijn. Het is juist op het moment dat het contact nog veelvuldig is, tijdens de opname, dat je erop moet inzetten om hen klaar te maken voor relaties in de wereld hierbuiten. Dat je hen een spiegel moet voorhouden over hoe ze zijn en overkomen. In de wereld daarbuiten zal niemand ‘erboven’ staan, dus waarom moeten we hen nu in een artificieel klimaatje laten gedijen? Werken verdomme, als ik er ben, dan is dat werken. Dat doe ik niet expres, dat vloeit voort uit mijn onbewuste manier van zijn; er gebeuren onverwachte dingen, er worden dingen gezegd waarvan je niet precies weet wat het betekent, er is een ongemak. Tegelijk is er warmte en hulp, onvoorwaardelijk. Na een tijd weten ze dat.

Wanneer ik ben, dan ben ik. Daar wordt niet nagedacht, overwogen of gekozen. Maar sensitieve mensen (en dat zijn patiënten per definitie) voelen heus wel, wie ik ben, daarbinnen. Beter dan collega’s, meestal. De hele reden dat ervaringsdeskundigheid nu een opleving kent, is omdat de ongehinderde gelijkwaardigheid van de relatie (geen rollenverwarring bv) de basis is voor herstel.
Gekwetst worden als hulpverlener vergt moed, je moet heel dichtbij komen om het te voelen. Maar alleen zo kun je de patiënt écht helpen, hem jou ook laten helpen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s